بررسی حادثه ساختمان پلاسکو با تأکید بر مدیریت بحران

در این مطالعه، ابتدا گزارش مختصری از ساختمان پلاسکو از منظر ساخت، کارکرد و بروز حادثه آتش سوزی در آن ساختمان ارائه شده است و سپس به شرح قوانین و مقررات حاکم و مرتبط با موضوع می پردازد که در ازای تحقق آن قوانین و مقررات، تکالیفی نیز برعهده دستگاهها و اشخاص گذاشته شده است. بررسی عملکرد و ایفای نقش دستگاهها و اشخاص و همچنین سهم هریک از آنها نسبت به مسئولیت ناشی از حادثه، موضوعی است که در این گزارش بدان پرداخته شده است.

عملیات ساخت و ساز ساختمان پلاسکو در سال ۱۳۳۷ با اخذ پروانه ساختمانی، آغاز و در سال ۱۳۴۱ با ابعاد ۳۰ متر در ۳۰ متر و برخورداری از ۱۷ طبقه و ۴۲ متر ارتفاع و ۳۳ هزار متر زیربنا به پایان رسیده و مورد بهره برداری
قرار گرفت. گزارش مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن اعلام میدارد که «با استناد به مستندات مهندسی مختص به این ساختمان،در زمان طراحی این سازه، با توجه به نوع عملکرد و کاربری این ساختمان و همچنین تکنیک ها و مصالح مورد استفاده جهت ساخت، عمر مفید ۲۰۰ سال برای این سازه تخمین زده شده بود و در زمان تخریب، ۵۴ سال از مدت ساخت آن گذشته بود. همچنین قابل ذکر است گرچه که این ساختمان برای بار ثقلی برای حالت تجاری طراحی شده و در طراحی ها آثار زلزله، بار انفجار و همچنین موارد مربوط به آتش در نظر گرفته نشده بود ».

اما «در بازدید از آوار ساختمانی مشخص شد که تعدادی از عناصر اصلی سازه یعنی تیرها و ستون ها از پوشش نازک کاری به همراه رابیتس بندی برخوردار بوده اند که قطعاً به مقاومت این قسمتهای سازه در برابر آتش کمک کرد».

متن کامل این گزارش در لینک زیر قابل مشاهده است:

https://www.bananews.ir/wp-content/uploads/2017/07/Analysis-of-Plasko-Building-Fire-RCMajles.pdf

احداث ۸۷۰۰ واحد مسکونی برای خانواده‌های دارای بیش از دو معلول

رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از توافق برای احداث ۸۷۰۰ واحد مسکونی برای خانواده‌های دارای بیش از دو معلول در سراسر کشور خبر داد.

به گزارش ایسنا؛ علیرضا تابش عصر دیروز، ۱۴ تیر ماه، در مراسم بهره‌برداری از هزار و پانصدمین واحد مسکن خانواده‌های دارای بیش از دو معلول در شهرک رضویه مشهد با بیان اینکه این اقدامات محصول یک کار مشترک است، اظهار کرد: بر این اساس توافق کردیم ۸۷۰۰ واحد برای خانواده‌های دارای بیش از دو معلول در شهر و روستا در سطح کشور احداث کنیم.

وی ادامه داد: این برنامه‌ریزی‌ها به نتیجه رسیده است و امروز حدود ۱۰۰۰ واحد را افتتاح می‌کنیم و پیش از این نیز ۱۵۰۰ واحد را افتتاح کرده بودیم.

تابش با اشاره به اینکه این کار به‌خوبی در حال پیشرفت است، تصریح کرد: با تمام مشکلاتی که داریم، با منابع خودمان کار را پیش می‌بریم؛ باقی مانده نیازهای ما را دستگاه‌های دخیل در اختیار ما قرار می‌دهند. وام مورد نیاز را هم از منابع وامی که در اختیار بنیاد مسکن است، تامین کردیم اما برای احداث ۳۰۰۰ واحد شهری مشکل وام داریم که به ‌زودی تامین خواهد شد.

وی با بیان اینکه همچنین با سایر دستگاه‌ها در این خصوص توافقاتی داشته‌ایم، افزود: برای نمونه در مورد مسکن طلاب همکاری‌های خوبی با حوزه علمیه داریم. همچنین با بنیاد برکت و ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز توافقاتی داریم که در حال اجراست.

همچنین انوشیروان محسنی‌بندپی، رئیس سازمان بهزیستی، با اشاره به پروژه احداث مسکن برای خانواده‌های دارای بیش از دو معلول، تصریح کرد: این یک پروژه خیر جمعی بود که به بار نشسته و تا امروز ۱۷۰۰ واحد واگذار شده و ۷۲۰۰ واحد نیز در دست احداث است.

وی با بیان اینکه از برکات انقلاب اسلامی برقراری عدالت اجتماعی و توسعه رفاه بوده است، ادامه داد: امروز اقدامات خوبی در این زمینه صورت گرفته که یکی از آن‌ها تفاهم‌نامه پنج جانبه بین بنیاد مستضعفان، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، سازمان بهزیستی، خیرین مسکن‌ساز و سازمان ملی زمین و مسکن است که منجر به احداث واحدهای مسکونی برای خانواده‌های دارای بیش از دو معلول شده است.

محسنی‌بندپی عنوان کرد: وظیفه ماست برای افرادی که از فرصت‌های برابر در زندگی برخوردار نشده و دچار آسیب و سختی هستند، کار کنیم و نباید همه کار را از دولت بخواهیم.

 

 

آبان ماه در تهران؛ نمایشگاه صنعت ساختمان با حضور ۳۵۰شرکت داخلی و خارجی برگزار می شود

سامانه ملی ساختمان نمایشگاه مرتبط با صنعت ساختمان و ساخت و ساز مسکن را دوم تا پنجم آبان ماه سال جاری در شهر آفتاب برگزار می کند.

 امین فتوحی مدیرعامل سامانه ملی ساختمان در نشستی خبری با موضوع برگزاری نمایشگاه بین المللی ساختمان گفت: این نمایشگاه از دوم تا پنجم آبان ماه در محل نمایشگاه های بین المللی شهر آفتاب تهران برگزار خواهد شد که در این نمایشگاه بیش از ۳۵۰ شرکت داخلی و خارجی حضور خواهند داشت.

مدیرعامل سامانه ملی ساختمان شعار نمایشگاه صنعت ساختمان امسال را «صنعت ساختمان ایران پیشرو در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی» عنوان کرد و افزود: فضای نمایشگاهی این صنعت در فضایی بالغ بر ۲۱ هزار متر مربع برگزار خواهد شد که حضور شرکت هایی از چین، ترکیه، کره جنوبی، آلمان و فرانسه قطعی شده است.

به گفته وی، نمایشگاه آبان ماه با موضوعاتی همچون سازه های مدرن ساختمانی، ماشین آلات ساختمان سازی، سیستم های سرمایشی و گرمایشی، محصولات نمای بیرونی و داخل ساختمان، مصالح و سنگ ساختمانی، دکوراسیون، معماری، پوشش های سقف و دیوار، کاشی، سرامیک، برق ساختمان، در و پنجره و دیگر صنایع مرتبط با این حوزه خواهد بود.

وی با اشاره به عضویت هزار و ۵۰۰ کارخانه تولیدکننده تجهیزات مرتبط با صنعت ساختمان و همچنین شرکت های ارائه دهنده خدمات ساختمانی از قبیل انبوه سازان در سامانه ملی ساختمان کشور اظهار کرد: در حاشیه این نمایشگاه خدمات مشاوره، طراحی، معماری و دکوراسیون و سایر صنایع مرتبط به بازدیدکنندگان ارائه خواهد شد.

فتوحی با پیش بینی رشد بازار مسکن در سال جاری بین ۱۵ تا ۲۰ درصد ادامه داد: در سال های گذشته که اوج رونق مسکن بود همه سرمایه ها به این بخش گسیل شد. نتیجه این ساخت و ساز بی رویه وجود ۱.۵ تا دو میلیون واحد مسکونی خالی در کشور شد که بار مالی فراوانی را به شهروندان تحمیل کرد. به گفته برخی کارشناسان سرمایه گذاری در بخش مسکن در سال های گذشته نزدیک به ۳۵۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی سرگردان بود.

وی با اشاره به برگزاری یک نمایشگاه صنعت ساختمان دیگر در مرداد ماه امسال از سوی اتاق تعاون بیان کرد: از نظر ما دو نمایشگاه با یک موضوع موازی کاری محسوب نمی شود چون بخش مسکن به قدری ظرفیت دارد که همچنان تقاضای شرکت های مرتبط با این صنعت برای حضور در نمایشگاه به ما وصول می شود که با کمبود فضای فیزیکی برای خدمات دهی با آنها مواجه هستیم.

مهر

ساختمان‌های بتن‌آرمه با قالب‌های تونلی

سیستم موسوم به تونلی ،یکی از روش‌های مورد استفاده برای اجرای ساختمان‌های با سیستم باربر دیوارو سقف بتنی است .از آنجایی که اجرای قالب بندی سقف و دیوار به صورت سلولی و همزمان اجرا می‌گردد به نام تونلی موسوم است .در سیستم اجرای تونلی،دیوارها و سقف‌های بتن مسلح به صورت همزمان آرماتور بندی،قالب بندی و بتن ریزی می‌شوند .این روش ضمن افزایش سرعت و کیفیت اجرا ،عملکرد سازه ای و رفتار لرزه ای سازه را به لحاظ یکپارچگی اعضا و اتصالات آنها به نو چشمگیری بهبود می‌بخشد .
قالب‌های مورد استفاده به اندازه تقریبی فضا هستند .برای قالب بندی یا قالب برداری،نیاز به تبدیل آنها به ابعاد کوچک‌تر نیست وبه همان ابعاد اولیه و به صورت یکپارچه از فضا خارج می‌شوند .خروج قالب‌های تونلی،پس ازبتن ریزی دیوار و سقف و گیرش اولیه بتن ،با فاصله دادن قالب‌ها از جدارهای بتن ریزی شده (قالب برداری) وبا حرکت افقی روی چرخ یا غلتک صورت می‌گیرد .جدارهایی که با استفاده از این روش اجرا می‌شوند جدارهای اصلی داخلی و بعضی جداره های خارجی (جانبی)هستند .سازه ساختمان‌های اجراشده با سیستم تونلی ، سازه ای نسبتاًشناخته شده بوده و از دیدگاه عملکرد لرزه ای اشکال عمده ای ندارد .تجزیه زلزله های گذشته رفتار مناسب سازه‌ی این ساختمان‌ها را نشان داده است . سازه‌ی ساختمان‌های اجراشده با این روش در برخی موارد ،برای افزایش سهولت و سرعت واجرا اجزای غیر سازه ای مانند دیوارهای جداکننده ،پله‌ها و پانل‌های نما به صورت پیش ساخته در نظر گرفته می‌شوند و پس از تکمیل سازه اصلی به آن متصل می‌شوند که این امر در مورد سازه پله‌ها توصیه نمی‌شود .
با انجام مدیریت صحیح در اجرا و با استفاده از فناوری‌های روز و با به کارگیری تکنولوژی‌های جدید در تسریع گیرش و افزایش مقاومت بتن می‌توان سرعت اجرا را به طور چشمگیری افزایش داد. هم اکنون با استفاده از روش تونلی انبوه سازان با برنامه ریزی اجرای یک طبقه در دو روز مجتمع‌های مسکونی بزرگ را می‌سازند .از معایب این روش محدودیت در طراحی بر طبق محدودیت‌های اجرا در خصوص ابعاد قالب و قالب گذاری به صورت مدولار است .
در ساختمان‌های اجراشده به روش تونلی ابتدا آرماتور بندی و تعبیه مسیرهای تاسیسات مکانیکی و برقی در دیوارها انجام می‌شود و همزمان با این اقدامات قالب بندی بازشوهای مورد نیاز برای تاسیسات و در و پنجره اجرا می‌شود .قالب‌های دو طرف دیوار را به صورت پشت به پشت قالب بندی می‌کنند و با قرار گرفتن قالب‌های متوالی در کنار هم بدون قالب واسط سقفی یا همراه با آن مجموعه قالب‌های دیوار و سقف را تشکیل می‌دهند .در مرحله بعد آرماتور بندی سقف و جاگذاری مسیرهای برق انجام می‌شود و قالب‌ها برای خالی ماندن محل داکت ها و دیگر حفره های لازم در سقف نصب می‌شود . در ادامه بتن ریزی سقف‌ها و دیوارها به صورت یکپارچه در یک مرحله انجام می‌شود .جداره های بتنی پرداخت شده نیاز به نازک کاری بر روی سطوح آن‌ها را برطرف می‌کند .این روش اجرا در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده مجاز می‌باشد .

الزامات طراحی و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه با شیوه قالب بندی تونلی
۱. مبانی کلی طراحی این سیستم مطابق با ساختمان‌های بتن مسلح از نوع دیوار باربر صورت گرفته و شیوه اجرای آن به روش قالب‌های تونلی انجام می‌شود .
۲. اجرای این سیستم درکلیه پهنه های لرزه خیزی ایران(مطابق استاندارد۲۸۰۰) حداکثر تا ۱۵ طبقه یا ۵۰ متر از تراز پایه بلا مانع است.
۳. طرح لرزه ای و سازه ای بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران و آیین نامه آبا(یا آیین نامهACI-318-05 و ویرایش‌های بعد از آن)انجام گیرد .
۴. رعایت ضوابط مربوط به شکل پذیری متوسط و زیاد متناسب با لرزه خیزی مناطق مختلف ایران مطابق استاندارد ۲۸۰۰ الزامی است.
۵. منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع ضروری است .
۶. به کارگیری حداکثر دهانه ۵.۵ متر برای سقف،حداکثر ارتفاع خالص ۳ متر (بدون احتساب ضخامت سقف)و حداقل ضخامت ۱۵ سانتی متر برای دیوارهای هر طبقه در این سیستم مجاز است .
۷. سطح مقطع اسمی دیوارهای سازه ای در هر جهت باید حداقل ۳۰ درصد سطح زیربنای طبقه باشد .
۸. سطح مقطع اسمی دیوارهای سازه ای یک جهت می‌بایست حداقل ۸۰ درصد جهت دیگر باشد .
۹. رعایت حداقل مقاومت فشاری نمونه استوانه ای ۲۵ مگا پاسکال برای بتن سازه ای و حداقل تنش تسلیم ۴۰۰ مگا پاسکال برای فولاد الزامی است .
۱۰. درنظر گرفتن ملاحظات خاص در پلان معماری جهت بستن و باز کردن قالب‌های تونلی ضروری است .
۱۱. قالب برداری اجزای سازه ای باید مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت گیرد.
۱۲.استفاده از مواد افزودنی شیمیایی(روان کننده ،فوق روان کننده و افزودنی‌های تسریع کننده گیرش بتن )باید مطابق مقررات ملی ساختمان و یا سایر مراجع معتبر بین المللی باشد .همچنین نوع و میزان مصرف آن‌ها بر مبنای مشخصات اجرایی و اقلیمی کشور انتخاب شود .
۱۳.درشرایط اقلیمی مختلف،باید تمهیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمان‌ها در نظر گرفته شود .
۱۴.طراحی و اجرای جزئیات مناسب در محل اتصال دیواره های غیر سازه ای به منظور عدم مشارکت در سختی جانبی سازه الزامی است.
۱۵.لحاظ کردن جزئیات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اقلام تاسیسات برقی و مکانیکی در مرحله طراحی و اجرا ضروری است .
۱۶.در نظر گرفتن تمهیدات و تجهیزات لازم جهت اجرای بتن ریزی یکپارچه دیواره‌ها و سقف در هر طبقه ضروری است .
۱۷.تمهیدات لازم در اجرای نازک کاری و نما سازی بر روی سطوح بتنی می‌بایستی در مراحل طراحی و اجرا در نظرگرفته شود .
۱۸.عایق کاری حرارتی جداره های خارجی ساختمان مطابق الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان الزامی است
۱۹. رعایت مبحث سوم مقررات ملی سختمان درخصوص حفاضت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق با درنظر گرفتن ابعاد ساختمان ،کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمانی الزامی است.
۲۰. صدابندی هوا برد جداکننده های بین واحد های مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می‌بایست طبق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تأمین شود .

سیستم ساختمان‌های پیش ساخته با دیوار باربر متشکل از سقف و دیوارهای بتن‌آرمه با بتن سبک سازه ای
سیستم large panel یا سیستم Box type در دسته بندی سیستم‌های پیش ساخته بتنی Tilt Up قرار می‌گیرد .در این سیستم پانل‌های دیواری، علاوه بر تحمل بارهای ثقلی بارهای جانبی را نیز به صورت دیوار برشی تحمل می‌نمایند.درنتیجه این نوع سیستم در دسته بندی سازه ای یک سیستم دیوار باربر با دیوار برشی می‌باشد .بارهای مرده و زنده از طریق دال‌های بتن‌آرمه و از طریق اتصالات مفصلی یا غلتکی به دیواره‌ها متصل می‌باشند،انتقال یافته و دیواره‌ها نیروهای ناشی از بارهای وارده را به شالوده منتقل می‌نمایند. سیستم باربر جانبی سیستم پیش ساخته فوق شامل دیواره های پیش ساخته بتن‌آرمه بوده که به صورت دیوار برشی عمل نموده و در برابر نیرو های برشی ناشی از بارهای جانبی مقاومت می‌نمایند .در این سیستم به دلیل استفاده از پانل‌های دیواری برای باربری ثقلی و اتصالات مفصلی ما بین کف‌ها و دیوارها امکان استفاده از سیستم باربری جانبی از نوع قاب خمشی نمی‌باشد و تنها سیستم مقاوم در برابر بارهای جانبی پانل‌های دیواری است که به صورت دیوار برشی در برابر نیروهای جانبی مقاومت می‌نماید .ازآنجا که این سیستم ،سیستمlarge panel با به کارگیری بتن سبک سازه ای و لایه عایق حرارتی در کارخانه می‌باشد لذا به نظر می‌رسد ضمن کاهش وزن دیواره‌ها رفتار مطلوب‌تری در مقابل انبساط و انقباض را دارا باشد .
مصالح اصلی مصرفی دراین سیستم شامل :سیمان ،میلگرد،پوکه صنعتی (پوکه لیکا)،پلی استایرن و گاز طبیعی برای عمل آوردن بتن بوده و کلیه مصالح در داخل کشور قابل تأمین است .
عایق حرارتی دیوارها از طریق استفاده از یک لایه ملات سیمان و پلی استایرن که در کارخانه به هنگام ساخت دیوارها بر روی لایه بیرونی دیوارهای خارجی اجرا می‌شود ،تأمین می‌شود .از آنجایی که ضریب انتقال حرارت بتن سبک از بتن معمولی کمتر است ،لذا به نظر می‌رسد که عایق حرارتی سیمان و پلی استایرن به همراه بتن سبک تأمین می‌شود .این سیستم در طبقه بندی صرفه جویی زیاد در مصرف انرژی قرار داشته و در تمام مناطق ایران قابل استفاده است .مصالح به کار گرفته شده در این نوع از ساختمان از مقاومت خوبی در مقابل آتش سوزی برخوردار هستند.این سیستم همچنین جوابگوی نیاز صدابندی بر اساس مقررات ملی ساختمان می‌باشد .
این سیستم در زمینه های انرژی ، حریق، آکوستیک و سازه ؛در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ،مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می‌باشد.